Nova Wehman-Brown is met haar blauwe haarlokken een opvallende verschijning bij Welkomsttaal. De Amerikaanse queer (zij/ze) is met haar non-binaire partner Grover (hen/hun) en hun twee kinderen naar Breda geëmigreerd. ,,Om veel redenen.” Dat is in hun boek beschreven. Ze volgt sinds vijf maanden Nederlandse les.
Nova hoort tot de eerste Amerikanen die zich hebben aangemeld bij Welkomsttaal. Ze probeerde diverse organisaties, maar kwam dan op een lange wachtlijst. ,,Bij Welkomsttaal in de Nieuwe Veste kon ik meteen beginnen. Ik volg nu bijna vijf maanden les. Dat gaat voortvarend.”
Dat mag je wel zeggen. Ze kan al een gesprek voeren in het Nederlands. Maar als het op ingewikkelder onderwerpen gaat, stapt Nova, met verontschuldigende blik, liever over naar het Engels. Ze is enthousiast over de Delftse methode. ,,De lessen bieden praktische woordkennis. Toen we in de les over bankzaken en betalingen leerden, moest ik diezelfde week naar de bank. In de week dat we in de les de huisarts en gezondheid behandelden, moest ik naar de huisarts. ,,Elke les sluit aan bij de realiteit.
Spreken
Nova is blij dat in de contactlessen spreken centraal staat. Ze blijft het moeilijk vinden om de grammatica toe te passen zodat ze zinnen in de juiste volgorde kan spreken. De taalkundige heeft het geluk dat ze ook Frans, Russisch, Amerikaanse gebarentaal en een beetje Spaans spreekt. Op die talenkennis kan ze vaak terugvallen omdat veel woorden lijken op het Nederlands. ,,Ik begrijp tachtig tot negentig procent van de taal.”
,,Ook de best ingewikkelde brieven die ik van de IND (Immigratie en Naturalisatiedienst) krijg kan ik al volgen”, zegt ze niet zonder trots. Haar partner begint in januari met Nederlandse les. Grover heeft zich de afgelopen maanden belast met het regelen van de visa, de gezondheidszorg, de school voor de kinderen etc.
Ontspannen
De sfeer in de lesgroep van Welkomsttaal vindt Nova ontspannen. ,,De andere cursisten zijn vriendelijk, we helpen elkaar. Het is een goede manier om mensen te ontmoeten. We leren over elkaars leven. Dan zie je hoe divers de omstandigheden van iedereen zijn.”
Nova en Grover zijn met hun kinderen naar Nederland gekomen op basis van Daft, het Nederlands-Amerikaans vriendschapsverdrag. Deze regeling uit 1956 maakt een aanvraag voor een verblijfsvergunning zeer kansrijk voor Amerikanen die in Nederland een bedrijf willen beginnen. ,,Grover is al een eigen bedrijf gestart in Nederland. Ik was nog in dienst als communicatiestrateeg en deed consultancy voor een bedrijf in de VS, maar begin in het nieuwe jaar als ZZP’er.”
Househunters
Hoe de keuze op Breda viel in plaats van de andere kandidaten, Rotterdam of Den Haag zegt veel over de nieuwe inwoners. ,,Breda kwam voor in een aflevering van International House Hunters. Een prachtige stad – niet zo groot als San Francisco of New York waar we gewoond hebben – met mooie gebouwen, een universiteit, murals, kunst, een game-academie en een internationale school, waar je kunt wandelen en fietsen.” Na een uit de hand gelopen bezoek aan Breda, was een uurtje Rotterdam genoeg om voor de Baroniestad te kiezen.
Nova vertelt het met smaak. ,,We wilden in Breda ook even de bibliotheek bezoeken vanwege de Game week. De Nieuwe Veste bleek een bijenkorf van activiteiten voor jong en oud. Geweldig. De kinderen speelden er Space Invaders, er waren allerlei technieken te zien, Grover ging los op alle boeken over kunst en ik sprak met mensen over de sfeer van de stad, de houding tegenover LHBTQI-gemeenschap. We waren helemaal verliefd op de bibliotheek die alles in zich heeft wat een gemeenschap dient. We bleven er uiteindelijk vijf uur”, lacht ze.
School-shootings
De aanleiding om te vertrekken uit de Verenigde Staten is niet alleen het optreden van president Trump. ,,Dat is de eenvoudigste reden. We wilden voor zijn presidentschap ook al weg. Er zijn veel school-shootings. De wetgeving en regels ontwikkelen zich steeds negatiever voor LHBTQI. Nu konden we nog weg. We woonden in een land waar de klimaatverandering niet serieus wordt genomen”, somt Nova op. ,,In die sfeer willen wij onze kinderen niet opvoeden. Nederland heeft goede regels voor LHBTQI en de mensen zijn vriendelijk.”
Ook bezuinigingen op het zorgstelsel leiden tot grote problemen. ,,Een vriend van ons gaat dood aan kanker. Zij kan haar schrikbarend dure medicatie in de VS niet betalen. Om in leven te blijven moet zij een beroep doen op donaties in de gemeenschap. Grover heeft multiple-sclerose. Door bezuinigingen op medicare zou medicatie hen honderdduizend euro per jaar kosten.”
F*cked
Het klimaat onder Trump heeft het besluit om te vertrekken versneld. Grover was al activist voor “Showing Up for Racial Justice”, dat Black Lives Matter steunt. Ze stak ook haar nek uit bij organisaties die zich verzetten tegen de herverkiezing van Trump. Praten over de president vindt Nova geen probleem. ,,We are f*cked anyway”, grimlacht ze.
Samen hebben ze het op 4 december verschenen boek Should I stay, or Should I go geschreven. Het is een werkboek om je te helpen een keuze te maken om in de VS te blijven of te vertrekken. ,,Veel mensen stellen zich die vraag. Wij zijn ook door dat proces gegaan. Velen kunnen niet weg, omdat ze ziek zijn, geen geld hebben, of een eigen bedrijf hebben. Het boek helpt je ook bij wat je het beste kunt doen als je besluit toch te blijven.”
In de Amerikaanse Pers heeft Should I stay, or Should I go de aandacht getrokken. Ook in Nederland is de publicatie niet onopgemerkt gebleven. Het is onder meer te koop bij Amazon, Kobo, bol.com https://shorturl.at/brwux voor de liefhebber. Of kijk op hello@stayorgoworkbook.com
